Xe hybrid (xăng lai điện) đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam với ưu điểm tiết kiệm tiêu thụ nhiên liệu hơn hẳn so với xe xăng dầu truyền thống, không đòi hỏi người dùng phải thay đổi thói quen sử dụng như xe điện.

Tuy nhiên, trước khi xuống tiền, người dùng cần hiểu rằng xe hybrid là sự kết hợp giữa động cơ đốt trong, mô-tơ điện và pin. Cấu trúc này mang lại nhiều lợi ích nhưng đồng thời cũng tạo ra một số hạn chế.

Giá xe hybrid thường cao hơn bản xăng

Nhược điểm lớn nhất và dễ nhận thấy nhất đối với khách hàng là rào cản về giá. Việc bổ sung mô-tơ điện, pin và các thiết bị điều khiển khiến giá bán của các phiên bản hybrid luôn được định vị cao hơn hẳn so với bản thuần xăng tương đương.

Lấy ví dụ tại Việt Nam, Toyota Yaris Cross HEV hiện có giá từ 728 triệu đồng, trong khi bản chạy xăng có giá từ 650 triệu đồng, cao hơn 78 triệu đồng. Tương tự, Honda CR-V e:HEV L có giá từ 1,170 tỷ đồng, cao hơn 71 triệu đồng so với phiên bản L sử dụng động cơ xăng, giá từ 1,099 tỷ đồng.

Bù lại, xét mức tiêu thụ nhiên liệu hỗn hợp, lợi thế của xe hybrid khá rõ. Toyota Yaris Cross HEV tiêu thụ 3,8 lít/100 km, thấp hơn khoảng 36% so với mức 5,95 lít/100 km của bản máy xăng. Tương tự, Honda CR-V e:HEV L có mức tiêu thụ hỗn hợp 5,2 lít/100 km, trong khi bản CR-V L máy xăng tiêu thụ 7,3 lít/100 km, tương đương mức tiết kiệm khoảng 29%.

Như vậy, khoản tiền chênh lệch khi mua phiên bản hybrid có thể được bù đắp dần nhờ chi phí nhiên liệu thấp hơn, nhưng thời gian hoàn vốn sẽ phụ thuộc đáng kể vào quãng đường sử dụng thực tế mỗi năm.

Trọng lượng lớn gây áp lực lên hệ thống vận hành

Một chiếc xe hybrid phải mang theo cả động cơ xăng, hộp số, hệ thống nhiên liệu lẫn pin và mô-tơ điện. Vì vậy, trọng lượng của một chiếc xe hybrid thường lớn hơn một mẫu xe xăng tương đương. Ví dụ, mẫu Jaecoo J5 bản máy xăng nặng 1.405kg, còn bản hybrid SHS-H nặng hơn tới 130kg khi ở mức 1.536kg, theo thông số của nhà sản xuất. 

 

Việc gia tăng trọng lượng sẽ gánh theo một số hệ lụy kỹ thuật như các chi tiết như hệ thống treo, lốp xe và má phanh phải chịu lực tỳ nén lớn hơn, dẫn đến tuổi thọ linh kiện hao mòn nhanh hơn. Việc dừng một cỗ máy nặng nề đòi hỏi quãng đường phanh dài hơn, ảnh hưởng phần nào đến độ linh hoạt khi xử lý tình huống khẩn cấp.

Cấu tạo hệ thống truyền động phức tạp hơn

Việc buộc động cơ đốt trong và mô-tơ điện phải hoạt động nhịp nhàng cùng nhau đòi hỏi sự can thiệp của hàng loạt hệ thống dây cáp, mạch điện và phần mềm máy tính phức tạp, đồng nghĩa với việc gia tăng các rủi ro hỏng hóc vặt.

Theo nghiên cứu chất lượng ban đầu của tổ chức J.D. Power, các dòng xe điện hóa (bao gồm cả hybrid) thường ghi nhận tỷ lệ lỗi phần mềm quản lý năng lượng cao hơn xe xăng truyền thống. Điều này buộc chủ xe phải phụ thuộc hoàn toàn vào xưởng dịch vụ chính hãng với trang thiết bị đọc lỗi chuyên dụng, thay vì có thể sửa chữa linh hoạt tại các gara ô tô bên ngoài.

Tuy nhiên, theo khảo sát mới nhất của tổ chức Consumer Reports trên khoảng 380.000 phương tiện cho thấy hybrid trung bình phát sinh ít vấn đề hơn 15% so với xe chỉ sử dụng động cơ đốt trong.

Ngược lại, xe điện và xe PHEV có tỷ lệ vấn đề cao hơn khoảng 80% so với xe xăng. Như vậy, nhược điểm nằm nhiều hơn ở độ phức tạp khi sửa chữa chứ không đồng nghĩa hybrid có độ tin cậy thấp.

Một số hạng mục sửa chữa có thể tốn kém

Do sự phức tạp của hệ thống truyền động và nhược điểm về trọng lượng, xe hybrid có chi phí vận hành và sửa chữa xe sẽ cao  hơn. Hơn nữa, bản thân các bộ phận của xe hybrid cũng không hề rẻ. Chỉ riêng bộ pin xe hybrid cũng đã được đánh giá là một linh kiện có giá trị cao, lên tới từ 100-150 triệu đồng tùy vào từng loại xe. Khi hệ thống pin, mô-tơ điện hoặc các bộ điều khiển gặp sự cố ngoài phạm vi bảo hành, chi phí sửa chữa có thể không nhỏ.

Tại Việt Nam, chính sách bảo hành cũng là yếu tố người mua nên kiểm tra. Toyota hiện công bố bộ pin hybrid được bảo hành tối đa 10 năm hoặc 185.000km, tùy điều kiện nào đến trước. Còn thời gian bảo hành pin của Hyundai Santa Fe Hybrid là 5 năm hoặc 100.000km, Honda CR-V e:HEV là 5 năm hoặc 150.000km. Trong khi đó, bảo hành pin của Honda HR-V, Civic chỉ là 3 năm hoặc 100.000km.

Vì vậy, khi mua xe hybrid, người dùng nên tìm hiểu kỹ thời hạn bảo hành pin, chi phí bảo dưỡng và hệ thống đại lý có đủ năng lực sửa chữa công nghệ hybrid hay không.

Không phải trường hợp nào xe hybrid cũng tiết kiệm nhất

Xe hybrid tự sạc (HEV) thường phát huy lợi thế tiết kiệm nhiên liệu khi đi trong đô thị. Khi xe bắt đầu lăn bánh hoặc di chuyển ở tốc độ thấp, trong điều kiện phù hợp, mô-tơ điện có thể đảm nhiệm việc dẫn động nên động cơ xăng tạm thời không cần hoạt động. Khi cần tăng tốc mạnh hoặc pin không đủ điện, động cơ xăng sẽ hoạt động và phối hợp với mô-tơ điện.

Đáng chú ý, mỗi khi người lái giảm tốc hoặc phanh, hệ thống có thể thu hồi một phần động năng của xe, chuyển thành điện để nạp trở lại pin. Nguồn điện này tiếp tục được sử dụng để mô-tơ hỗ trợ xe trong những lần khởi hành hoặc tăng tốc tiếp theo. Vì giao thông đô thị thường xuyên lặp lại quá trình đi – dừng – tăng tốc – giảm tốc, xe hybrid có nhiều cơ hội tận dụng năng lượng vốn bị thất thoát trên xe xăng thông thường, qua đó giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.

Ngược lại, khi xe chạy đường trường ở tốc độ cao và ổn định, lợi thế tiết kiệm nhiên liệu của hybrid có thể thu hẹp. Trong điều kiện này, xe ít phải giảm tốc hoặc phanh nên cơ hội thu hồi năng lượng để nạp lại pin ít hơn; đồng thời động cơ xăng có xu hướng đảm nhiệm phần lớn việc vận hành. Xe hybrid cũng phải mang thêm khối lượng của pin, mô-tơ điện và các thành phần của hệ thống điện hóa. Vì vậy, tùy thiết kế hệ truyền động và điều kiện sử dụng, mức tiêu thụ nhiên liệu của hybrid khi chạy đường trường có thể không chênh lệch nhiều, thậm chí trong một số trường hợp cao hơn phiên bản thuần xăng tương đương.

Dù vậy, xe hybrid vẫn đang là một xu hướng thịnh hành trong bối cảnh chuyển đổi xanh giao thông khi đáp ứng mục tiêu bảo vệ môi trường, giảm tối đa việc tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch. Với những người thường xuyên chạy phố, di chuyển quãng đường hỗn hợp và thuận tiện sử dụng xe điện, hybrid vẫn là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc.

(Nguồn: https://vietnamnet.vn/5-nhuoc-diem-cua-xe-hybrid-nguoi-mua-can-nhac-ky-truoc-khi-xuong-tien-2549259.html)